نکاتی درباره الکلها آلدهیدها و کتونها در شیمی پیش دانشگاهی
ساعت ٧:٥٠ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢٢ اسفند ،۱۳۸٧ 

این دو گروه از ترکیبات آلی دارای گروه کربونیل(C=O) هستند با این تفاوت که گروه کربونیل در آلدهیدها در ابتدای زنجیره هیدروکربنی است و و یک هیدروژن دارد ولی در کتونها گروه کربونیل در وسط زنجیره هیدرو کربنی است و هیدروژن ندارد.

برای نامگذاری آلدهیدها به آخر نام طولانیترین زنجیره پسوند ((ال)) اضافه کرده و در کتونها شماره کربن گروه گربونیل و سپس نام طولانیترین زنجیره با پسوند ((ون)) می آوریم.. شماره گزاری از طرف عامل کربونیل (در آلدهیدها) و یا کمترین شماره به گروه کربونیل صورت می گیرد(کتونها).

الکلها

دسته ای از ترکیبات آلی که دارای عامل هیدروکسید باشند . الکلها بر اساس نوع کربن حامل گروه هیدروکسید به سه نوع تقسیم می شوند.

1- الکل نوع اول : الکلی که  عامل OH آن به کربن نوع اول متصل بشد.

2- الکل نوع دوم : الکلی که عامل OH آن به کربن نوع دوم متصل باشد-

3- الکل نوع سوم : الکلی که عامل OH به کربن نوع سوم متصل باشد

برای نامگذاری الکلها : 1- انتخاب طولانیترین زنجیره حامل گروه OH و شماره دادن به کربنها ازسویی که کمترین شماره به کربن حامل OH تعلق گیرد.2- ابتدا شماره شاخه ها بعد نام شاخه ها (ترتیب الفبا) سپس نام آلکان طولانیترین زنجیره با پسوند ((ول)) می آوریم.

 

از اکسایش الکلهای نوع اول آلدهید و از اکسایش الکلهای نوع دوم کتون حاصل می شود. الکلهای نوع سوم در مقابل اکسید شدن مقاومت نشان داده و اکسید نمی شوند. برای انجام اکسایش می توان از پودر آهن یا نقره استفاده کرد .

آلدهیدها در اثر اکسایش  توسط یون مس II به کربوکسیلیک اسید تبدیل می شوند. اگر الکل نوع اول را با اکسنده های قوی مانند پتاسیم پرمنگنات(KMnO4) اکسید کنیم مستقیماً تبدیل یه کربوکسیلیک اسیدها می شوند.

 


کلمات کلیدی: آلدهیدها ، کتونها ، شیمی پیش
 
نکات تستی و مهم شیمی پیش فصل 3 اسیدها و بازها
ساعت ٧:٢٧ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢٢ اسفند ،۱۳۸٧ 

نقص نظریه آرنیوس این است که فقط درباره محلولهای آبی است و نقص هر دو نظریه آرنیوس و لوری این است که محدود به ترکیبات دارای هیدروژن می شوند.

1- اسیدهای قوی عبارتند از HClO4 , H2SO4 , HI , HBr , HCl , HClO3 , HNO3   

اسیدهای ضعیف  عبارتند از : HCN , H2CO3 , H2SO3 , CH3COOH , HF ,HNO2 , HClO , H2S ,   تمام کربوکسیلیک اسیدها  و اسیدهای آلی (کربن دار)         

. همچنین قدرت اسیدهای ضعیفتر به صورت زیر است.

HSO4- > H3PO4 > HF > HNO2 > H2CO3 > H2S > NH4+ > H2O > NH3 > H2                

 قدرت بازی به صورت زیر است.   

H - > NH2 - > OH - > NH3 > HS - > HCO3 - > NO2 - > F - > H2PO4 - > SO4 2-                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

آمفوتر ها عبارتند از 1- فلزات سرب ، آلومینیوم ، روی ، قلع ، کروم . اکسید و هیدروکسید این فلزات نیز آمفوتر است.

2- آب    3- آمونیاک در معدود موارد آمونیاک می تواند اسید نیز بشود  ولی در محلولهای آبی همواره باز است.      4- اغلی یونهای منفی حاصل از تفکیک اسیدهای چند پروتون دار مانند HS- ,H2PO4- , HCO3-   5- آمینو اسیدها

برای اسیدها و بازهای یک ظرفیتی ضعیف رابطه بین K و درجه تفکیک یونی به صورت زیر است.              K= α2 M/1-α    برای اسیدها یا بازهای بسیار ضعیف از آلفا در مخرج کسر می توان چشم پوشی کرد. یعنی اگر مقدار آلفا از 05/0 باشد می توان از آن در مخرج صرفنظر کرد.

Ka = Mα2    ,     [H3O+] =√KaM             برای اسیدها           و برای باز ها    Kb= Mα2    , [OH-] = √KbM

چون ثابت تعادل فقط وایسته به دماست بنابراین آلفا و غلظت اسید رابطه عکس دارند.

اثر دما روی PH آب : هر چه دما زیاد شود PH , POH  و KW کاهش می یابد.

هر مکاده ای که واکنش خود یونش را انجام دهد آمفوتر است. مانند آب و آمونیاک  .

خاصیت اسیدی و قدرت اسیدی با هم تفاوت دارند . خاصیت اسیدی وابسته به  غلظت یون هیدرونیوم است .. قدرت اسیدی وابسته به Ka است.

نمکهای Na2SO4 , K2SO4 خنثی هستند ولی نمکهای  ZnSO4 , CuSO4   اسیدی هستند.

 مقایسه آبکافت یونها : 1- هر چه باز ضعیفتر باشد کاتیون مربوط به آن راحتتر یون هیدروکسید جذب می کند. 2- هر چه بار منفی آنیون یک اسید بیشتر باشد  (نسبت به آنیون دیگر اسید).    3- هر چه اسیدی ضعیفتر باشد آنیون مربوط به آن راحتتر H+  جذب می کند.

آنیون و کاتیون اسیدهای قوی   و بازهای قوی آبکافت نمی شوند  .

برای نمکهایی که از کاتیون باز ضعیف و آنیون اسید قوی ساخته شده اند  الف- اگر   Ka > Kb  باشد نمک اسیدی     ب-  اگر Kb > Ka  باشد نمک بازی   ج- اگر Ka  و Kb    تقریباً برابر باشند نمک خنثی است.

برای محاسبه PH   محلولها بافر باز ضعیف و نمک آن  از رابطه زیر استفاده می شود.                 

POH= PKb + Log [     نمک     ] /  [    باز       

سپس      PH=KW- POH      

محاسبه PH     زمانیکه یک اسید قوی به محلول بافر اضافه می شود به صورت زیر است :

PH = PKa  + Log M SALT VSALT ) – MACIDVACID)/(MACID1 VACID1) +(M ACID2VACID2)

 


کلمات کلیدی: اسیدها ، بازها ، نکات تستی
 
سوالات پیش فصل 3و 4
ساعت ٧:٢٠ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢٢ اسفند ،۱۳۸٧ 

1-  ١-   مفاهیم زیر را تعریف کنید.(2نمره)

الف- صابونی شدن             ب- بافر                    ج- عدد اکسایش                   د- پتانسیل الکترودی

2-   ٢-  درستی یا نادرستی عبارتهای زیر راتعیین کنید. عبارتهای نادرست را درست بنویسید.(2نمره)

       الف-  آب یک ماده آمفوتر است.

       ب – محلول نمکهای حاصل از واکنش اسیدها و بازهایpH کمتر از 7 دارند.

      ج – برقکافت نمونه ای از کاربردهای سل گالوانی است.

     د- اندازه گیری پتانسیل یک الکترود به طور جداگانه امکان پذیر است.

 

3- کدام گونه زیر اکسنده بهتری است؟ چرا؟ (1نمره) الف) Pt2+       ب) V2+       ج( I-

 

4- در هر یک از واکنشهای زیر اسید و باز مزدوج را مشخص کنید.(2نمره)

1) HClO4 + OH- H2O + ClO4-  

 

2) H2S + NH3 NH4+ + HS-

5- تعیین کنید هر یک از نمکهای زیر در آب چه خاصیتی  دارند؟(2نمره)

K2CO3, KBr , NH4CL , K3PO4

6- تعیین کنید کدام واکنش زیر انجام پذیر است؟چرا؟(1نمره)

1) Sn 2+ + Pb Pb2+ + Sn

2) Fe2+ + H2 Fe + 2H+

 7- با رسم سل بین آلومینیوم و نقره نیم واکنشهای کاتدی و آندی را بنویسید. پتانسیل سل را حساب کنید.(5/2نمره)

8- مقدار E0 را برای سلول زیر تعیین کنید.(1نمره)

1) Zn(s) Zn2+(aq) I-(aq) I2(aq) Pt(S)

9- محلولی که غلظت یون هیدروکسید آن 001/0 چه pH دارد ؟این محلول اسید است یا باز؟(5/1نمره)

 

10- یک اسید ضعیف تک پروتونی در آب به میزان ده درصد یونش می یابد. pH محلول یک دهم مولار آن چند است؟(1نمره)

11) برای خنثی کردن 25 میلی لیتر اسید سولفوریک یک مولار به چند میلی لیتر سدیم هیدروکسید 05/0 مولار نیاز است؟ (2نمره)

H2SO4 + NaOH H2O +Na2SO4

12) کدام باز زیر قویتر است؟چرا؟(2 نمره)

1)CH3COO-               (CH3COOH , Ka = 1/8 × 10 -5 )

2) ClCH2COO-      (ClCOOH ,  Ka = 1/4  × 10 -3 )